EDTA 4Na
EDTA 4Na, etilendiamin tetraasetik asidin tetrasodyum tuzudur. Beyaz, serbest akışlı, suda çok iyi çözünen bir toz olarak veya yüzde 39-40'lık berrak sulu çözelti halinde satılır. Kalsiyum, magnezyum, demir, bakır, mangan, çinko ve diğer iki ve üç değerlikli metal iyonlarının çoğunu kararlı, suda çözünür kompleksler halinde bağlar. Metal suda kalır ama artık tepkimeye giremez. Bu sayede EDTA 4Na sert suyun deterjanı zayıflatmasını, eser miktardaki demir ve bakırın peroksit ağartıcıyı bozmasını, sabunun acılaşmasını ve ekipmanda kireç birikmesini önler.
Ürünün CAS numarası 64-02-8, EINECS (EC) numarası 200-573-9'dur. Molekül formülü C10H12N2Na4O8, susuz halinin mol kütlesi 380,17 g/mol'dür. Sudaki yüzde 1'lik çözeltisi alkalidir; pH değeri genellikle 10,5 ile 11,5 arasındadır. EDTA 4Na'yı hafif asidik karakterli disodyum tuzundan (EDTA 2Na) ayıran başlıca pratik fark da budur.
Bu sayfayı Ataman Kimya teknik ekibi; tetrasodyum EDTA hakkında tek ve güvenilir bir başvuru kaynağına ihtiyaç duyan satın alma yöneticileri, formülasyon kimyagerleri, Ar-Ge mühendisleri ve işletme sorumluları için hazırladı. Maddenin ne olduğu, nasıl üretildiği, spesifikasyon föyündeki hangi değerlerin önemli olduğu, dozun nasıl hesaplandığı, nerede işe yarayıp nerede yaramadığı ve doğru belgelerle nasıl sipariş edileceği aşağıda sırasıyla anlatılıyor.
Bir Bakışta EDTA 4Na
Ürün adı: EDTA 4Na, Tetrasodyum EDTA
Kimyasal adı: Tetrasodyum etilendiamin tetraasetat
IUPAC adı: Tetrasodyum 2,2',2'',2'''-(etan-1,2-diildinitrilo)tetraasetat
INCI adı: Tetrasodium EDTA
CAS numarası: 64-02-8 (susuz madde)
Hidratların CAS numaraları: 13235-36-4 (tetrahidrat), 10378-23-1 (dihidrat)
EINECS / EC numarası: 200-573-9
Molekül formülü: C10H12N2Na4O8
Mol kütlesi: 380,17 g/mol (susuz), 416,20 g/mol (dihidrat), 452,23 g/mol (tetrahidrat)
Görünüm: Beyaz kristal toz veya granül; sıvı tip berrak, renksiz ile açık sarı arası çözelti
Koku: Kokusuz veya çok hafif amin kokulu
pH (sudaki yüzde 1'lik çözelti): yaklaşık 10,5 - 11,5
Çözünürlük: Suda çok iyi çözünür, organik çözücülerin çoğunda pratik olarak çözünmez
İşlevi: Şelat yapıcı, sekestran, kompleks yapıcı, su yumuşatıcı, metal iyonu deaktivatörü, stabilizatör
Yaygın kullanılan gümrük tarife pozisyonu: 2922.49 (amino asitler ve tuzları)
Ticari formlar: Toz veya kristal (tetrahidrat bazında), yüzde 39-40 sıvı
Tedarikçi: Ataman Kimya (TDS, SDS ve parti bazında COA ile)
EDTA 4Na Nedir? Sade Bir Tanım
Kısaca EDTA olarak bilinen etilendiamin tetraasetik asit, dört karboksilik asit grubu ve iki tersiyer azot atomu taşıyan bir aminopolikarboksilik asittir. Dört asit grubunun tamamı sodyum hidroksitle nötralize edildiğinde tetrasodyum EDTA elde edilir; Na4EDTA veya EDTA 4Na şeklinde yazılır. Addaki "4Na", molekül başına dört sodyum atomu bulunduğunu gösterir.
Molekülü değerli kılan şey biçimidir. İki azot atomu ve dört karboksilat oksijeni tek bir metal iyonunun çevresini sarar ve altı koordinasyon noktasını aynı anda doldurur. Kimyacılar buna altı dişli (hekzadentat) ligand der; oluşan kafes benzeri komplekse de Yunancada yengeç kıskacı anlamına gelen kelimeden türetilen "şelat" adı verilir. Bir EDTA molekülü, yükü iki de olsa üç de olsa, bir metal iyonu tutar. Bu sabit bire bir oran sayesinde EDTA 4Na dozajı deneme yanılmayla değil, basit bir hesapla belirlenir.
Şelatlanan metal iyonu ortadan kaybolmaz. Suda kalır, ancak etrafı sarılmış ve elektriksel olarak maskelenmiştir. Yağ asitleriyle çözünmeyen sabunlar oluşturamaz, karbonat veya hidroksit olarak çökemez, oksidasyon tepkimelerini katalizleme gücü de büyük ölçüde azalır. Uygulamada su, içinde o metal yokmuş gibi davranır.
EDTA tuzları arasında endüstrinin asıl yükünü tetrasodyum tuzu taşır. Bunun üç nedeni var. Üretim reaktöründen doğrudan çıkan form budur, dolayısıyla birim şelatlama gücü başına en ekonomik olanıdır. Sodyum tuzları içinde suda en iyi çözüneni olduğu için konsantre sıvı ürün yapmaya elverişlidir. Ayrıca kendiliğinden alkalidir; bu da pH 8 ve üzerinde çalışan temizlik, tekstil ve proses uygulamalarının büyük çoğunluğuna uyar.
Eş Anlamlılar, Ticari Adlar ve Bu Ürünün Aranma Biçimleri
Aynı madde spesifikasyonlarda, güvenlik bilgi formlarında, gümrük belgelerinde ve tedarikçi kataloglarında şaşırtıcı sayıda farklı adla karşınıza çıkar. Sizden aşağıdakilerden herhangi birini temin etmeniz istendiyse, aradığınız ürün bu sayfada anlatılan üründür:
- EDTA 4Na, EDTA-4Na, EDTA Na4, EDTA.4Na, Na4EDTA, Na4-EDTA
- Tetrasodyum EDTA, EDTA tetrasodyum, EDTA tetrasodyum tuzu, EDTA 4 sodyum
- Tetrasodyum etilendiamin tetraasetat
- Etilendiamin tetraasetik asit tetrasodyum tuzu
- Tetrasodyum edetat, sodyum edetat, edetat sodyum
- İngilizce belgelerde: Tetrasodium EDTA, EDTA tetrasodium salt, tetrasodium ethylenediaminetetraacetate, ethylenediaminetetraacetic acid tetrasodium salt, tetrasodium edetate
- (Etilendinitrilo)tetraasetik asit tetrasodyum tuzu
- EDTA tetrasodyum tuzu tetrahidrat, EDTA 4Na 4H2O, EDTA tetrasodyum tuzu dihidrat
- Sodyum EDTA (kesin olmayan bir addır, disodyum tuzu için de kullanılabilir; bu yüzden mutlaka CAS numarasıyla teyit edin)
- Sıvı EDTA yüzde 39, tetrasodyum EDTA çözeltisi, EDTA 4Na yüzde 40 sıvı
- Almanca belgelerde: Tetranatrium-EDTA, Tetranatriumethylendiamintetraacetat
Piyasa tetrasodyum EDTA'yı Versene, Trilon B, Dissolvine ve Sequestrene gibi köklü marka aileleriyle de tanır. Bu adlar ilgili sahiplerinin tescilli markalarıdır. Bir reçete bu ürünlerden birinin tetrasodyum formunu istiyorsa, teknik olarak eşdeğer bir EDTA 4Na kalitesi çoğu durumda aktif madde, şelasyon değeri, pH ve NTA içeriği üzerinden eşleştirilebilir.
Bu tür bir sayfaya gelen herkesin amacı aynı değildir. Satın almacı "EDTA 4Na tedarikçisi", "tetrasodyum EDTA fiyatı", "EDTA 4Na toptan satış" veya "EDTA 4Na 25 kg torba" diye arar. Kimyager ise daha çok "tetrasodyum EDTA ne işe yarar", "EDTA 2Na ile EDTA 4Na farkı", "tetrasodyum EDTA pH değeri", "su sertliğine göre ne kadar EDTA eklenir" veya "tetrasodyum EDTA kozmetikte zararlı mı" sorularının cevabını ister. Belgeyle uğraşan kişi "EDTA 4Na CAS numarası", "tetrasodyum EDTA SDS" veya "EDTA 4Na spesifikasyon" yazar. Bu soruların her biri aşağıdaki bölümlerde yanıtlanıyor; sayfanın sonuna doğru yer alan sıkça sorulan sorular bölümü de kısa cevapları bir araya getiriyor.
Kimyasal Kimlik ve Formüller
Molekül formülü (Hill sistemi): C10H12N2Na4O8
Yoğunlaştırılmış yapı formülü:
(NaOOC-CH2)2N-CH2-CH2-N(CH2-COONa)2
Tetrahidratın formülü: C10H12N2Na4O8 . 4H2O
Dihidratın formülü: C10H12N2Na4O8 . 2H2O
SMILES:
[Na+].[Na+].[Na+].[Na+].[O-]C(=O)CN(CCN(CC([O-])=O)CC([O-])=O)CC([O-])=O
InChIKey: UEUXEKPTXMALOB-UHFFFAOYSA-J
Ana asit: EDTA, C10H16N2O8, CAS 60-00-4, mol kütlesi 292,24 g/mol
Yapının özeti: iki karbonlu bir etilen köprüsü iki azot atomunu birbirine bağlar. Her azot iki asetat kolu taşır. EDTA 4Na'da dört asetat grubunun tamamı sodyum karboksilat halindedir; molekül suda dört sodyum katyonuna ve genellikle Y4- ile gösterilen EDTA anyonuna ayrışır.
Suda ayrışma:
Na4EDTA -> 4 Na+ + EDTA4-
Çözeltiyi alkali yapan kısmi hidroliz:
EDTA4- + H2O <-> HEDTA3- + OH-
İki değerlikli bir metalin şelatlanması (örnek: kalsiyum):
Ca2+ + EDTA4- -> [Ca(EDTA)]2-
Üç değerlikli bir metalin şelatlanması (örnek: ferrik demir):
Fe3+ + EDTA4- -> [Fe(EDTA)]-
Farklı bazlarda verilen teklifleri karşılaştırırken işe yarayan dönüşümler:
1,000 kg Na4EDTA (susuz) = 0,769 kg EDTA asit
1,000 kg Na4EDTA . 4H2O = 0,841 kg Na4EDTA (susuz) = 0,646 kg EDTA asit
CAS numaraları hakkında bir not: 64-02-8 susuz tetrasodyum tuzunu tanımlar. Kimyasal envanterlerde, REACH kayıtlarında, INCI listelerinde ve güvenlik bilgi formlarında bu numara kullanılır; hidrat halindeki ticari tozlar ve sulu çözeltiler için de geçerlidir. Hidratlara özgü 13235-36-4 ve 10378-23-1 numaralarına daha çok laboratuvar kataloglarında rastlanır. Hepsinin EC numarası aynıdır: 200-573-9.
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
Katı EDTA 4Na (toz, kristal, granül)
Ticari katı tetrasodyum EDTA çoğu zaman tetrahidrat bileşimine yakındır. Bu ayrıntı önemlidir, çünkü kristal suyu kütlenin yaklaşık yüzde 16'sını oluşturur ve tedarikçiler arasında aktif madde değerlerinin neden tutarsız göründüğünü açıklar (spesifikasyon okuma bölümüne bakınız).
Görünüm: beyaz kristal toz; daha az tozuma için mikro granül olarak da sunulur
Koku: yok veya çok hafif
Aktif madde: tipik olarak Na4EDTA . 4H2O cinsinden en az yüzde 99; bu değer susuz Na4EDTA cinsinden yaklaşık yüzde 83'e karşılık gelir. Püskürtmeli kurutulmuş tozlar çoğunlukla susuz Na4EDTA cinsinden yüzde 86-87 olarak belirtilir
Şelasyon değeri: su içeriğine bağlı olarak gram başına yaklaşık 215-230 mg CaCO3 (saf tetrahidrat için teorik değer 221, saf susuz tuz için 263 mg CaCO3/g)
Yüzde 1'lik çözeltinin pH değeri: 10,5 - 11,5
Sudaki çözünürlük: çok yüksek; oda sıcaklığında doymuş çözelti ağırlıkça yüzde 40 dolayında Na4EDTA içerir
Organik çözücülerdeki çözünürlük: etanol, aseton, hidrokarbonlar ve yağlarda pratik olarak çözünmez
Yığın yoğunluğu: kristal boyutuna ve ürünün püskürtmeli kurutma veya kristalizasyonla elde edilmesine göre genellikle 600-900 kg/m3
Isıl davranış: ısıtıldığında kristal suyunu kaybeder; belirgin bir erime noktası göstermez, 200 °C'nin hayli üzerindeki sıcaklıklarda bozunur
Nem çekme: orta derecede higroskopiktir; nemli havada açık bırakılırsa topaklanır
Yanıcılık: yanıcı değildir; ancak organik tozların çoğunda olduğu gibi ince tozun havada birikmesine izin verilmemelidir
Sıvı EDTA 4Na (yüzde 39-40'lık çözelti)
Görünüm: berrak sıvı; renksiz, açık sarı veya amber
Aktif madde: Na4EDTA cinsinden yüzde 38-40
Şelasyon değeri: çözeltinin gramı başına yaklaşık 100-104 mg CaCO3
Teslim halinde pH: yaklaşık 11-12
Yüzde 1'lik seyreltinin pH değeri: yaklaşık 11,0 - 11,8
20 °C'de yoğunluk: yaklaşık 1,27 - 1,33 g/cm3
Serbest sodyum hidroksit: kaliteye göre değişen, genellikle yüzde 2'nin altında küçük bir kalıntı
NTA (trisodyum nitrilotriasetat cinsinden): düşük NTA'lı kalitelerde yüzde 0,1'in altı, standart teknik kalitelerde yüzde 1 dolayı veya biraz üzeri
Karışabilirlik: suyla her oranda tamamen karışır
Düşük sıcaklık davranışı: uzun süre soğukta kalan çözelti koyulaşır ve kristal bırakabilir; kristaller ısıtma ve karıştırmayla, kalite kaybı olmadan yeniden çözünür
Bilinmesi gereken kimyasal davranışlar
Alkalilik. EDTA 4Na zayıf bir asit ile kuvvetli bir bazın tuzudur. Tamponlanmamış bir formülasyonun pH değerini yükseltir ve rezerv alkaliliğe katkıda bulunur. Asidik veya nötr son ürünlerde şelat yapıcı eklendikten sonra pH; sitrik asit, laktik asit veya benzeri bir asitle geri çekilmelidir.
Asitlendirildiğinde davranışı. EDTA 4Na çözeltisinin pH değeri düşürüldükçe anyon adım adım proton alır. EDTA'nın ilgili dört pKa değeri yaklaşık 2,0; 2,7; 6,2 ve 10,3'tür. pH 4-5 civarında baskın tür disodyum tuzuna karşılık gelir. pH 3'ün altında derişik çözeltilerden serbest EDTA asit çöker; bu asidin sudaki çözünürlüğü yalnızca 0,5 g/L kadardır. Fazla EDTA ile formüle edilmiş asidik temizleyicilerde görülen beyaz tortunun klasik nedeni budur.
Isıya dayanım. Sulu çözeltileri kaynatmaya, pastörizasyona, tekstil ağartma ve boyama sıcaklıklarına ve otoklav çevrimlerine dayanır. Yavaş hidrolitik bozunma ancak 150-200 °C ve üzerindeki sıcaklıklara uzun süre maruz kalındığında belirginleşir; bu nokta yüksek basınçlı kazanlarda ve derin petrol kuyularında önem kazanır.
Oksidanlara dayanım. EDTA normal kullanım koşullarında hidrojen peroksit, perborat ve perkarbonatla uyumludur; hatta bunları stabilize etmek için kullanılır. Sodyum hipoklorit ve diğer aktif klor kaynakları, permanganat, ozon ve kromik asit ise molekülü zamanla parçalar. Çamaşır suyunda uzun vadeli stabilizatör olarak güvenilmemelidir.
Alkali ve elektrolitlere dayanım. Şelat yapıcı; kostik soda, soda külü ve silikat çözeltilerinde kimyasal olarak kararlıdır. Ancak sodyum hidroksit derişimi arttıkça çözünürlüğü düşer; bu nedenle yüksek kostikli konsantreler depolamada kristallenme açısından kontrol edilmelidir.
Metallere etkisi. Metal oksitlerini çözdüğü için EDTA 4Na çözeltisi alüminyum, çinko, galvanizli çelik, bakır, pirinç ve nikel alaşımlarını aşındırır. Paslanmaz çelik ve yaygın plastikler etkilenmez.
Tetrasodyum EDTA Nasıl Çalışır? Şelatlama, Kararlılık Sabitleri ve pH Aralığı
EDTA 4Na içeren bir deterjan sert suda neden temizlemeye devam eder? Litrede yarım gram, bir peroksit ağartma banyosunu çökmekten nasıl kurtarır? İki sorunun cevabı da tek bir sayıya dayanır: metal-EDTA kompleksinin kararlılık sabiti.
K ile gösterilen ve genellikle log K olarak verilen kararlılık sabiti, EDTA'nın belirli bir metali ne kadar sıkı tuttuğunu anlatır. Değer ne kadar yüksekse tutuş o kadar güçlü, çözeltide kalan serbest metal derişimi o kadar düşüktür. 20-25 °C ve düşük iyonik şiddet için genel kabul gören değerler şöyledir:
Ferrik demir, Fe3+: log K yaklaşık 25,1
Cıva, Hg2+: yaklaşık 21,8
Bakır, Cu2+: yaklaşık 18,8
Nikel, Ni2+: yaklaşık 18,6
Kurşun, Pb2+: yaklaşık 18,0
Çinko, Zn2+: yaklaşık 16,5
Kadmiyum, Cd2+: yaklaşık 16,5
Kobalt, Co2+: yaklaşık 16,3
Alüminyum, Al3+: yaklaşık 16,1
Ferröz demir, Fe2+: yaklaşık 14,3
Mangan, Mn2+: yaklaşık 13,8
Kalsiyum, Ca2+: yaklaşık 10,7
Magnezyum, Mg2+: yaklaşık 8,7
Baryum, Ba2+: yaklaşık 7,8
Bu listeden üç pratik sonuç çıkar.
Birincisi, EDTA'nın bir öncelik sırası vardır. Çözeltide hem bakır hem kalsiyum bulunuyorsa ve şelat yapıcı ikisine birden yetmiyorsa önce bakır bağlanır, çünkü bakır kompleksi yaklaşık yüz milyon kat daha kararlıdır. Ağır metaller ve geçiş metalleri, sertlik iyonlarından önce yakalanır. Amaç bol kalsiyumlu bir ortamda eser miktardaki katalitik metalleri etkisizleştirmekse bu seçicilik işe yarar. Öte yandan sabiti yüksek olan metal, sabiti düşük olanı kompleksinden çıkarır: kalsiyum-EDTA çözeltisine demir tuzu eklenirse kalsiyum serbest kalır.
İkincisi, "zayıf" görünen kompleksler bile güçlüdür. Kalsiyum için 10,7'lik log K değeri; sitrat, glukonat veya polifosfatların benzer koşullarda sunabildiğinin çok üzerindedir. EDTA 4Na bu yüzden yalnızca çözünmüş kalsiyumu çözeltide tutmakla kalmaz, kireç taşı, kalsiyum sabunları ve kalsiyum sülfat gibi oluşmuş tortulardan da kalsiyumu söküp alabilir.
Üçüncüsü, yayımlanan sabitler tamamen protonsuz EDTA4- anyonu için geçerlidir. Gerçek çözeltilerde şelat yapıcının ne kadarının bu formda olduğunu pH belirler; alkali uçta ise hidroksit iyonları metal için yarışa girer. Bu iki etkinin birleşimi her metal için bir çalışma aralığı oluşturur:
- Kalsiyum: yaklaşık pH 7'den başlayarak kuvvetli alkali koşullara kadar etkili biçimde şelatlanır.
- Magnezyum: en iyi pH 9-11 arasında tutulur. Çok yüksek pH'da şelat yapıcıya rağmen hidroksit olarak çökme eğilimi gösterir.
- Ferrik demir: kuvvetli asidik koşullardan yaklaşık pH 8-8,5'e kadar sıkı tutulur. Bunun üzerinde demir giderek ferrik hidroksit halinde çöker. Kostikli sistemlerde demir kontrolü için EDTA'nın yanında veya yerine sodyum glukonat, glukoheptonat ya da hidroksietil tipi bir şelat yapıcı gerekir.
- Bakır, çinko, nikel, kurşun: pratikte karşılaşılan aralığın neredeyse tamamında, kabaca pH 2-12 ve üzerinde tutulur.
- Mangan: yaklaşık pH 5-10 arasında tutulur; kâğıt hamuru ve tekstil ağartma ön işlemlerinde kullanılan aralık budur.
pH 10'da serbest EDTA'nın kabaca üçte biri tamamen protonsuz anyon halindedir; pH 12'de neredeyse tamamı bu haldedir. pH 7'de bu oran binde birin altına iner, yine de geçiş metalleri sabitleri çok büyük olduğu için eksiksiz bağlanır. Kalsiyumun bağlanması ise nötr pH'ın altında belirgin biçimde zayıflar. Kalsiyum kontrolü için asidik bir ürün formüle eden kişi, EDTA'dan alkali bir temizleyicide gördüğü verimi beklememelidir.
EDTA ile şelatlama aynı zamanda hızlıdır. Kalsiyum, magnezyum, çinko ve bakırla tepkime oda sıcaklığında pratik olarak anlıktır. Demir(III), krom(III) ve alüminyum ise yaşlanmış oksit veya hidroksit halindeyken daha yavaş tepkir; kireç ve pas sökme işlemleri ısı ve sirkülasyondan yarar görür.
Dozaj Hesabı - Ne Kadar EDTA 4Na Gerekir?
Bir mol EDTA bir mol metal bağladığına göre teorik ihtiyaç mol kütlelerinden hesaplanabilir. Aşağıdaki değerler saf, susuz Na4EDTA (380,17 g/mol) içindir.
Bir gram Na4EDTA'nın (yüzde 100, susuz) şelatladığı yaklaşık miktarlar:
- 105 mg kalsiyum (Ca); CaCO3 cinsinden 263 mg
- 64 mg magnezyum (Mg)
- 147 mg demir (Fe)
- 144 mg mangan (Mn)
- 167 mg bakır (Cu)
- 172 mg çinko (Zn)
Tersinden bakıldığında, bir gram metal için gereken şelat yapıcı:
- 1 g kalsiyum için 9,5 g Na4EDTA
- 1 g magnezyum için 15,6 g
- 1 g demir için 6,8 g
- 1 g mangan için 6,9 g
- 1 g bakır için 6,0 g
- 1 g çinko için 5,8 g
- CaCO3 cinsinden 1 g sertlik için 3,8 g
Ticari ürünler yüzde 100 susuz tuz olmadığından miktarın kaliteye göre düzeltilmesi gerekir. En kolay yol, analiz sertifikasında yazan şelasyon değerini kullanmaktır:
Gerekli ürün (g) = bağlanacak sertlik (CaCO3 cinsinden mg) / şelasyon değeri (mg CaCO3/g)
Örnek 1, proses suyunun yumuşatılması. Bir tesis, toplam sertliği CaCO3 cinsinden 250 mg/L (yaklaşık 14 Alman sertlik derecesi) olan su kullanıyor ve 1.000 litrelik bir temizlik banyosunda sertliğin tamamını bağlamak istiyor. Sertlik yükü CaCO3 cinsinden 250 g'dır. Şelasyon değeri 102 mg CaCO3/g olan yüzde 39'luk sıvıdan 250.000 / 102 = yaklaşık 2,45 kg gerekir. Şelasyon değeri 220 olan tozdan ise 250.000 / 220 = yaklaşık 1,14 kg yeterlidir.
Örnek 2, sertlik derecesi kısa yolu. Bir Alman sertlik derecesi (1 °dH) CaCO3 cinsinden 17,85 mg/L'ye eşittir. Dolayısıyla her derece için yaklaşık 68 mg/L saf susuz Na4EDTA gerekir; bu da tetrahidrat tipi tozdan yaklaşık 81 mg/L, yüzde 39'luk sıvıdan yaklaşık 174 mg/L demektir. Fransız sertlik derecesi için (1 °fH = 10 mg/L CaCO3) değerler sırasıyla 38 mg/L, 46 mg/L ve 97 mg/L'dir.
Örnek 3, eser metallerin etkisizleştirilmesi. Bir ağartma flottesinde 2 mg/L demir ve 0,5 mg/L bakır var. Stokiyometrik olarak yalnızca 2 x 6,8 + 0,5 x 6,0 = yaklaşık 17 mg/L saf Na4EDTA gerekir. Uygulamada aynı sudaki sertlik de şelat yapıcının en azından bir kısmını tüketir. Bu yüzden doz ya toplam metal dengesine göre belirlenir ya da yalnızca geçiş metalleri önemliyse stokiyometrik miktarın birkaç katı kadar pay bırakılır.
İki hatırlatma dozaj hatalarının çoğunu önler. Hesaplanan ihtiyacın yüzde 5-10 üzerinde bilinçli bir fazlalık, analiz belirsizliğini ve sudaki değişkenliği karşılar. Ayrıca sistemde şelat yapıcı tüketen diğer her kaynak (mal üzerindeki kir, hammaddelerden gelen metal iyonları, çözünen kireç) hesaptan önce su sertliğine eklenmelidir.
EDTA 4Na Nasıl Üretilir?
Sanılanın aksine tetrasodyum EDTA, EDTA asidin nötralize edilmesiyle üretilmez. İlişki tam tersidir: sentezin birincil ürünü tetrasodyum tuzudur; EDTA asit ve disodyum tuzu ondan asitlendirmeyle elde edilir. Molekülün 1930'larda ticarileşmesinden bu yana üç endüstriyel yöntem kullanılmıştır.
Kloroasetik asit yöntemi (Munz prosesi)
Almanya'da Ferdinand Munz'un geliştirdiği ilk sentezde etilendiamin, sodyum hidroksit varlığında monokloroasetik asitle kondanse edilir:
H2N-CH2-CH2-NH2 + 4 ClCH2COOH + 8 NaOH -> Na4EDTA + 4 NaCl + 8 H2O
Kimyası basittir, ancak her mol ürünle birlikte ayrılması güç dört mol sodyum klorür oluşur. Bu nedenle yöntem büyük ölçekli üretimde yerini büyük oranda diğer proseslere bırakmıştır; yine de tarihsel açıdan önemlidir ve ders kitaplarında hâlâ anlatılır.
Tek kademeli alkali siyanometilasyon (Bersworth prosesi)
Amerika Birleşik Devletleri'nde Frederick Bersworth'un devreye aldığı proseste etilendiamin, sıcak alkali çözeltide formaldehit ve sodyum siyanürle tepkimeye sokulur. Amin azotu dört kez karboksimetillenir ve amonyak açığa çıkar:
H2N-CH2-CH2-NH2 + 4 CH2O + 4 NaCN + 4 H2O -> Na4EDTA + 4 NH3
Tepkime, amonyak sürekli uzaklaştırılacak şekilde yürütülür; böylece dönüşüm tamamlanır. Sonuçta elde edilen sulu tetrasodyum EDTA çözeltisi, satılabilir bir sıvı kalite olmak için süzme, derişim ayarı ve gerekirse renk açma dışında pek bir işlem gerektirmez. Tek kademeli yöntemin zayıf yanı bir yan tepkimedir: açığa çıkan amonyağın bir kısmı, tıpkı diamin gibi formaldehit ve siyanürle tepkiyerek nitrilotriasetik asidin (NTA) trisodyum tuzunu, yanında az miktarda glikolat ve başka tuzlar oluşturur. Bu yolla üretilen standart teknik sıvılar bu yüzden yüzde 1 dolayında veya biraz üzerinde NTA içerir.
Nitril üzerinden iki kademeli siyanometilasyon (Singer prosesi)
İki kademeli yöntemde etilendiamin, asidik koşullarda formaldehit ve hidrojen siyanürle tepkiyerek etilendiamin tetraasetonitrili (EDTN) verir. Bu katı ara ürün ayrılıp yıkanabilir:
H2N-CH2-CH2-NH2 + 4 CH2O + 4 HCN -> (NC-CH2)2N-CH2-CH2-N(CH2-CN)2 + 4 H2O
Saflaştırılan nitril daha sonra sodyum hidroksitle sabunlaştırılır:
(NC-CH2)2N-CH2-CH2-N(CH2-CN)2 + 4 NaOH + 4 H2O -> Na4EDTA + 4 NH3
Amonyak yalnızca ikinci kademede, ortamda formaldehit ve siyanür kalmadığında oluştuğu için NTA meydana gelmez. Kişisel bakım, ilaca yakın ve elektronik uygulamalarda tercih edilen yüksek saflıkta, düşük NTA'lı kalitelerin kaynağı bu prosestir.
Reaktör çözeltisinden bitmiş ürüne
Hangi sentez kullanılırsa kullanılsın sonraki adımlar benzerdir:
1. Ham çözelti kalan amonyaktan arındırılır ve süzülür.
2. Sıvı EDTA 4Na olarak satılacak ürün için derişim yaklaşık yüzde 39-40 Na4EDTA'ya ayarlanır.
3. Katı kaliteler için çözelti ya püskürtmeli kurutucuda ince toza dönüştürülür ya da soğutularak tetrasodyum EDTA tetrahidrat kristalleri elde edilir; kristaller santrifüjlenir, kurutulur ve elenir.
4. Ailenin diğer üyeleri için çözelti bir mineral asitle asitlendirilir. pH 4-5 dolayında disodyum EDTA dihidrat kristallenir; pH 2'nin altında az çözünen EDTA asit çöker, süzülür ve yıkanır.
5. Her parti sevk öncesinde aktif madde, şelasyon değeri, pH, NTA, demir, ağır metaller ve görünüm açısından analiz edilir.
Üretim yolunu bilmek, spesifikasyon föyündeki birkaç satırı anlamlı kılar. NTA içeriği kullanılan senteze işaret eder. Sıvı kalitelerdeki hafif serbest alkali kalıntısı, sabunlaştırmada kullanılan sodyum hidroksit fazlasından gelir. Teknik sıvılardaki hafif sarı ton eser yan ürünlerden kaynaklanır ve endüstriyel kullanımların çoğunda hiçbir önemi yoktur; berrak kozmetik ürünler için ise su beyazı, düşük NTA'lı malzeme seçilir.
Kalite Sınıfları ve Formlar - Toz, Kristal ve Sıvı Arasında Seçim
Aktif molekül her formda aynıdır. Seçim; lojistik, dozaj ekipmanı ve saflık gereklilikleriyle ilgilidir.
EDTA 4Na toz veya kristal (tetrahidrat tipi). 25 kg'lık torbalarda ve big bag'lerde sunulur. Toz deterjan, toz tekstil yardımcı maddesi ve katı temizlik bileşikleri gibi kuru harmanlanan ürünler için doğru formdur. Su taşınmadığı için ton başına navlunun yüksek olduğu yerlerde de avantajlıdır. Kullanım noktasında bir çözme adımı ve temel toz kontrolü gerektirir.
EDTA 4Na sıvı, yüzde 39-40. Bidon, IBC ve tankerle sunulur. Pompalanabilir, otomatik olarak dozlanabilir ve çözme süresi gerektirmeden soğukta karıştırılabilir. Sıvı deterjan tesisleri, merkezi dozaj istasyonu olan tekstil işletmeleri ve kâğıt hamuru fabrikaları bu nedenle genellikle sıvıyı tercih eder. Ürünün kilogram fiyatı tozdan düşüktür, ama aktif madde içeriği de düşüktür; teklifler her zaman yüzde 100 Na4EDTA kilogramı veya şelasyon değeri birimi üzerinden karşılaştırılmalıdır.
Düşük NTA'lı ve kozmetik kaliteler. Hem kristal hem sıvı olarak bulunur. NTA genellikle yüzde 0,1'in altında, renk düşük, demir ve ağır metal sınırları dardır. Şampuan, sıvı sabun, krem ve müşterinin NTA sınırı koyduğu her ürün için istenmesi gereken kalite budur.
Teknik kalite. Deterjan, endüstriyel temizlik, tekstil terbiyesi, su şartlandırma, kâğıt ve kimyasal sentez için standart kalitedir.
Karışıklığı önleyen bir dönüşüm: 1,00 kg tetrahidrat tipi toz (Na4EDTA . 4H2O cinsinden yüzde 99), yaklaşık 2,13 kg yüzde 39'luk sıvıyla aynı şelatlama kapasitesini sağlar. Tersinden, 1,00 kg yüzde 39'luk sıvının yerine yaklaşık 0,47 kg toz ve 0,53 kg su kullanılabilir.
Hangi kaliteyi seçmelisiniz?
- Kuru ürün, toz harmanlama hattı: toz veya mikro granül.
- Sıvı ürün, otomatik dozaj, yüksek hacim: IBC veya dökme yüzde 39 sıvı.
- Küçük partiler, sınırlı depo alanı, uzun tedarik zinciri: toz; pratik raf ömrü daha uzun, navlunu daha düşüktür.
- Kişisel bakım, berrak ürünler, NTA sınırı olan müşteriler: düşük NTA'lı kozmetik kalite.
- İlave alkaliye yer olmayan nötr veya asidik formülasyon: EDTA 2Na'yı değerlendirin (aşağıdaki karşılaştırmaya bakınız) veya pH ayarı planlayın.
- Kışın donma noktasının altında depolama: toz; sıvı için ısıtmalı ve yalıtımlı depolama.
EDTA 4Na, EDTA 2Na ve EDTA Asit - Prosesinize Hangi Tuz Uyar?
Bize en sık gelen sorulardan biri budur. Kafa karışıklığı anlaşılır bir şeydir, çünkü üç ürün de çözülüp aynı pH'a getirildiğinde aynı şelatlayıcı anyonu verir. Fark, kullanım kolaylığındadır.
EDTA asit (CAS 60-00-4, 292,24 g/mol). Dört serbest asit grubu taşır. Sudaki çözünürlüğü yalnızca 0,5 g/L kadardır; doymuş süspansiyonunun pH değeri 2,5-3 dolayındadır. Sodyumun istenmediği veya kullanıcının belirli bir tuzu (örneğin amonyum ya da potasyum EDTA veya metal şelatları) kendi hazırlamak istediği durumlarda kullanılır.
EDTA 2Na, disodyum EDTA dihidrat (CAS 6381-92-6, 372,24 g/mol). İki asit grubu nötralize edilmiştir. Oda sıcaklığında çözünürlüğü yaklaşık 100 g/L'dir; yüzde 5'lik çözeltisinin pH değeri 4-5 dolayındadır. Analitik titrasyonların, birçok farmasötik ve gıdayla ilgili kullanımın (çoğunlukla kalsiyum disodyum tuzu olarak) ve formülatörün alkali eklemek istemediği pH 4,5-6,5 aralığındaki cilt bakım ürünlerinin standart tercihidir.
EDTA 4Na, tetrasodyum EDTA (CAS 64-02-8, susuz 380,17 g/mol). Dört grubun tamamı nötralize edilmiştir. Çözünürlüğü litrede birkaç yüz gramdır; yüzde 1'lik çözeltisinin pH değeri 11 dolayındadır. Deterjan, sabun, alkali temizleyici, tekstil ve kâğıt hamuru işlemleri ile hemen her endüstriyel uygulamanın standart tercihidir ve konsantre sıvı olarak sunulan tek sodyum tuzudur.
İşe yarar bir kural: doğal pH değeri bitmiş ürününüzün pH'ına en yakın olan tuzu seçin. Asidik bir losyona EDTA 4Na koymak, alkaliliğini fazladan asitle nötralize etmek demektir. Kostikli bir temizleyiciye EDTA 2Na koymak ise onu zaten tetrasodyum formuna çevirmek için kostik soda harcamak demektir. Mol miktarı aynı olduğu sürece son üründeki şelatlama performansı her iki durumda da aynıdır. Ağırlık bazında 1,00 g disodyum EDTA dihidrat, yaklaşık 1,02 g susuz tetrasodyum EDTA'ya veya yaklaşık 1,21 g tetrahidrat toza eşdeğerdir.
Potasyum tuzları (K4EDTA) ve amonyum tuzları, daha da yüksek çözünürlük gerektiğinde, sodyum istenmediğinde veya belirli petrol sahası ve fotoğrafçılık uygulamalarında seçilir.
EDTA 4Na'nın Diğer Şelat Yapıcılarla Karşılaştırılması
Hiçbir şelat yapıcı her işte en iyisi değildir. Adil bir karşılaştırma, formülatörün tetrasodyum EDTA'nın nerede doğru araç olduğuna, nerede bir alternatifin veya karışımın daha iyi sonuç vereceğine karar vermesine yardımcı olur.
DTPA (pentasodyum dietilentriamin pentaasetat). Sekiz bağlanma noktası vardır ve geçiş metallerinin çoğu için EDTA'dan yüksek kararlılık sabitlerine sahiptir. Sıcak, alkali ve oksitleyici koşullarda demiri ve manganı daha iyi tutar; kâğıt hamuru ağartmasında ve bazı tekstil ağartmalarında peroksit stabilizatörü olarak sıklıkla tercih edilmesinin nedeni budur. Birim kalsiyum bağlama başına daha pahalıdır ve biyolojik parçalanabilirliği de zayıftır.
HEDTA (trisodyum hidroksietil etilendiamin triasetat). Kalsiyumda biraz daha zayıftır, ancak ferrik demiri EDTA'dan daha yüksek pH değerlerine kadar çözeltide tutar. Alkali ortamda demir kontrolü için kullanılır.
NTA (trisodyum nitrilotriasetat). Kilogram başına kalsiyum kapasitesi iyi, biyolojik olarak kolay parçalanan daha küçük bir moleküldür. Ancak kompleksleri daha zayıftır ve AB'de şüpheli kanserojen olarak sınıflandırılması kabul görmesini sınırlar.
GLDA ve MGDA (tetrasodyum glutamat diasetat, trisodyum metilglisin diasetat). Deterjan ve temizleyicilerde EDTA'ya alternatif olarak geliştirilen, biyolojik olarak kolay parçalanan aminokarboksilatlardır. Kalsiyum için kararlılık sabitleri EDTA'dan düşüktür (her ikisi için log K kabaca 6-7, EDTA için 10,7). Zorlu koşullarda aynı iş için daha fazla ürün gerekir, fakat formülasyonun eko-etiket kriterlerini karşılaması gerektiğinde doğal tercih bunlardır. GLDA'nın ek üstünlüğü, geniş bir pH aralığında çok yüksek çözünürlüğüdür.
Fosfonatlar (HEDP, ATMP, DTPMP). Stokiyometrinin çok altındaki dozlarda eşik etkisiyle kireç önleyici olarak çalışırlar ve çok iyi peroksit stabilizatörüdürler. Oluşmuş kireci EDTA gibi çözmezler ve fosfor yükü getirirler.
Sodyum glukonat ve glukoheptonat. Nötr pH'da zayıftırlar; ancak EDTA'nın demiri tutamadığı pH 12 üzerindeki kuvvetli kostikte demir, kalsiyum ve alüminyum için çok başarılıdırlar. Şişe yıkama ve alüminyum dağlama formülasyonlarında glukonat çoğu kez EDTA 4Na ile birlikte kullanılır.
Sitrat. Gıdaya uygun, biyolojik olarak parçalanabilir ve ucuzdur; ancak kalsiyum kompleksi zayıftır (log K yaklaşık 3-3,5) ve yüksek sıcaklık ile yüksek pH'da etkisinin büyük kısmını yitirir.
STPP gibi polifosfatlar. Dağıtıcı etkisi olan iyi yapıcılardır (builder), fakat ötrofikasyon nedeniyle birçok pazarda kısıtlanmışlardır ve sıvı ürünlerde hidrolize uğrarlar.
EDTA 4Na'nın öne çıktığı noktalar: yaygın şelat yapıcılar arasında birim maliyet başına en yüksek kalsiyum ve ağır metal bağlama gücü, gerçek bire bir stokiyometri, hafif asidikten kuvvetli alkaliye uzanan pH aralığında güvenilir performans, oluşmuş tortuları çözebilme yeteneği ve onlarca yıllık formülasyon deneyimi. Zayıf kaldığı noktalar: biyolojik parçalanabilirlik, pH 9'un üzerinde demir kontrolü ve çamaşır suyunda kararlılık.
Sektörlere Göre EDTA 4Na Kullanım Alanları
Aşağıdaki bölümler tetrasodyum EDTA'nın her sektörde fiilen ne yaptığını, tipik kullanım oranlarıyla birlikte anlatır. Oranlar, aksi belirtilmedikçe teslim edilen ürün üzerinden verilmiştir ve yol gösterme amaçlıdır; doğru doz her zaman su kalitesine ve metal yüküne bağlıdır.
Ev tipi deterjanlar ve çamaşır deterjanları
Sert su, anyonik yüzey aktif maddelerin düşmanıdır. Kalsiyum ve magnezyum iyonları lineer alkilbenzen sülfonatla ve sabunla az çözünen tuzlar oluşturur; aktif maddeyi yıkama suyundan çeker ve kumaşta gri kalıntı bırakır. Sıvı veya toz çamaşır deterjanındaki EDTA 4Na, bu iyonları yüzey aktif maddeyle karşılaşmadan önce bağlar. Partikül ve protein kirlerini pamuk lifine köprüleyen kalsiyumu da söker, böylece lekeler daha kolay çıkar. Oksijenli ağartıcıyı bozan, çamaşırı sarartan veya şişedeki parfümü ve boyayı bozan eser demir, bakır ve manganı da kompleksler.
Ağır hizmet tipi sıvı deterjanlarda şelat yapıcı stabilizatör görevindeyse olağan oran yüzde 39'luk sıvıdan yüzde 0,2-1,0'dır; ana yapıcı (builder) olduğu reçetelerde bu oran yüzde birkaça çıkar. Toz deterjanlarda zeolit, karbonat, sitrat veya polimer yapıcıların yanında yüzde 0,1-0,5 EDTA 4Na toz yaygındır. Bulaşık deterjanları, yumuşatıcılar ve leke çıkarıcılar berraklık, renk kararlılığı ve koruyucu desteği için küçük miktarlar içerir.
Endüstriyel ve kurumsal temizlik
Sıvı tetrasodyum EDTA'nın en büyük kullanım alanı burasıdır. Alkali yağ çözücüler, zemin temizleyiciler, araç ve fırçasız oto yıkama ürünleri, mutfak temizleyicileri, sabun kalıntısına yönelik banyo temizleyicileri ve kullanıcının bilinmeyen sertlikte şebeke suyuyla seyrelteceği konsantre ürünlerin tümü ona güvenir. Şelat yapıcı burada seyreltme suyunu yumuşatmaktan fazlasını yapar. Trafik filmi, sabun kalıntısı ve birçok gıda kiri kalsiyum, magnezyum ve demirle bir arada tutulur. Bu metal köprülerini kırmak, çoğu zaman fırçalama gerektiren bir temizleyici ile durulamayla akıp giden bir temizleyici arasındaki farktır. Konsantrede tipik oran yüzde 39'luk sıvıdan yüzde 1-10'dur.
Gıda, süt ve içecek tesislerinde temizlik (CIP ve şişe yıkama)
Süt, bira ve meşrubat tesislerinin yerinde temizlik (CIP) sistemlerinde kostikli temizlik çözeltileri EDTA 4Na ile güçlendirilir. Böylece süt taşı (kalsiyum fosfat ve protein), bira taşı (kalsiyum oksalat ve protein) ve sert su kireci tek bir alkali adımda çözülür; ayrı bir asit yıkaması azalır veya tümüyle kalkar. Depozitolu şişe yıkama makinelerinde şelat yapıcı, şişelerde ve püskürtme memelerinde kireç oluşumunu önler, etiket ve alüminyum folyo kalıntılarının sökülmesine yardım eder. Yüksek kostiklikte demir ve alüminyum kontrolü için genellikle sodyum glukonatla birlikte kullanılır. Katkı konsantreleri çoğunlukla yüzde 5-20 sıvı kalite içerir. Kalıntılar, bu proseslerde standart olan içme suyu kalitesindeki son durulamayla uzaklaştırılır.
Kişisel bakım ve kozmetik
İçerik listesinde madde Tetrasodium EDTA adıyla yer alır. Şampuan, duş jeli, sıvı el sabunu, kalıp sabun, banyo ürünleri, saç boyası, ıslak mendil, krem ve losyonlarda genellikle katı üzerinden yüzde 0,05-0,2 oranında bulunur. Görevleri bellidir:
- Eser demir ve bakırın yağlarda, parfümlerde ve yüzey aktif maddelerde katalizlediği renk bozulmasını, koku kaybını ve acılaşmayı önler.
- Tüketici sert su kullandığında ürünün berrak kalmasını ve köpüğün korunmasını sağlar.
- Koruyucu sistemleri güçlendirir. Pseudomonas gibi Gram negatif bakterilerin dış zarından magnezyum ve kalsiyumu çekmek, onları koruyucuya karşı daha duyarlı hale getirir; böylece daha düşük koruyucu oranıyla yükleme (challenge) testi geçilebilir.
- Kalıp sabunda yüzde 0,1-0,2 oranı; yağlardan, kostikten veya proses ekipmanından gelen metal izlerinin etkisiyle doymamış yağ asidi sabunları okside olduğunda ortaya çıkan turuncu-kahverengi lekelenmeyi ve acı kokuyu önler.
Bu sektörde düşük NTA'lı kaliteler standarttır.
Tekstil terbiyesi
Tekstil işletmeleri tetrasodyum EDTA'yı yaş işlemlerin hemen her aşamasında kullanır. Hidrofilleştirme ve haşıl sökmede, ham pamuğun doğal olarak taşıdığı (pektat halinde) ve sert suyun eklediği kalsiyum ile magnezyumu uzaklaştırarak emiciliği ve düzgünlüğü iyileştirir. Peroksit ağartmasında, hidrojen peroksidin kontrolsüz bozunmasını katalizleyen demir, bakır ve manganı bağlar. Kontrolsüz bozunma ağartıcıyı israf eder; daha kötüsü, kumaş üzerinde pas parçacığının bulunduğu noktada iğne deliği ve mukavemet kaybı yaratır. Boyamada, sertliğin reaktif, direkt ve küp boyaları çöktürmesini ve eser metallerin tonu kaydırmasını önler. Reaktif boyama sonrası sabunlamada hidrolize boyanın uzaklaştırılmasını kolaylaştırır. Tipik banyo derişimi yüzde 39'luk sıvıdan 0,5-2 g/L'dir. Boyahane için bir uyarı: metal kompleks boyalar ile bakır içeren bazı direkt veya reaktif boyalar, kuvvetli bir şelat yapıcıyla metalini kaybedebilir ve ton değişir. Bu boya sınıflarında daha yumuşak bir sekestran veya dikkatle sınırlandırılmış EDTA dozu kullanılır.
Kâğıt ve kâğıt hamuru
Hidrojen peroksit veya perasitlerle ağartılan mekanik ve kimyasal hamurların, önce odundan ve proses suyundan gelen mangan, demir ve bakırdan arındırılması gerekir. EDTA veya DTPA ile hafif asidik-nötr pH'da yürütülen şelatlama kademesi (Q kademesi) bu metalleri çözeltiye alır; metaller sonraki yıkamada uzaklaşır. Doz, ton kuru hamur başına birkaç kilogram şelat yapıcı düzeyindedir. Kazanç; daha düşük peroksit tüketimi, daha yüksek nihai parlaklık ve daha az parlaklık geri dönüşüdür. EDTA 4Na fabrikada birikinti kontrolü ile evaporatör ve keçe temizliği için de kullanılır.
Su şartlandırma, kazanlar ve kireç sökme
EDTA 4Na, oluşmuş kireci yerinden söker. Yüzde 5-10 aktif madde içeren çözeltiler ılık olarak sirküle edildiğinde kazanlardaki, eşanjörlerdeki, evaporatörlerdeki ve membranlardaki kalsiyum karbonatı, kalsiyum sülfatı ve daha yavaş olmak üzere demir oksit birikintilerini çözer; üstelik mineral asitle temizliğin korozyon riskleri olmadan. Düşük ve orta basınçlı kazanlarda sertliği sürekli çözeltide tutmak için şelat programları uygulanmıştır. Bu programlar iyi bir oksijen kontrolü ve hassas dozaj gerektirir, çünkü kazan sıcaklığında serbest şelat fazlası çeliğin kendisine saldırır. Tetrasodyum EDTA ayrıca ters ozmoz ve ultrafiltrasyon tesisleri için membran temizleyicilerinin bileşenidir; alkali EDTA adımı sülfat kirecini ve kalsiyumla bir arada tutulan organik ya da biyolojik kirlenmeyi giderir.
Tarım ve mikro besin gübreleri
Bitkiler alkali veya kireçli topraklarda demir, çinko, mangan ve bakırı güçlükle alır, çünkü bu metaller çöker. Şelatlı mikro besinler metalleri alınabilir halde tutar. Tetrasodyum EDTA, gübre üreticilerinin Zn-EDTA, Mn-EDTA, Cu-EDTA ve Fe-EDTA üretiminde kullandığı hammaddedir: ilgili metal sülfatı, oksidi veya klorürüyle tepkimeye sokulur, ardından ürün kurutulur ya da çözelti olarak satılır. Bitmiş katı şelatlar tipik olarak yaklaşık yüzde 15 çinko, yüzde 13 mangan, yüzde 15 bakır veya yüzde 13 demir taşır. Fe-EDTA topraksız tarımda, yapraktan gübrelemede ve pH 6,5'e kadar olan topraklarda iş görür; bunun üzerinde DTPA veya EDDHA demir şelatları kullanılır. EDTA 4Na ayrıca sert suda çökelmeyi önlemek için sıvı gübrelere ve zirai ilaç tank karışımlarına eklenir.
Polimer ve kauçuk üretimi
Stiren-bütadien kauçuğunun soğuk emülsiyon polimerizasyonunda redoks başlatıcı kullanılır. Bu sistemde tetrasodyum EDTA ile çözeltide ve kontrollü aktivitede tutulan az miktardaki demir, iki yükseltgenme basamağı arasında gidip gelerek hidroperoksidi parçalar. Şelat yapıcı dolayısıyla katalizör reçetesinin ayrılmaz parçasıdır. Diğer emülsiyon ve süspansiyon polimerizasyonlarında (akrilikler, vinil asetat, PVC) EDTA 4Na; düzensiz başlamaya, renk bozulmasına veya zayıf lateks kararlılığına yol açan başıboş metal iyonlarını etkisizleştirmek için eklenir.
Metal yüzey işlemleri, kaplama ve elektronik
Alkali daldırma ve elektrolitik temizleyiciler, oksit filmlerini ve metal sabunlarını çözmek, sertliğin temizlenen yüzeye yeniden çökmesini önlemek için tetrasodyum EDTA içerir. Baskılı devre kartlarında akımsız bakır kaplamada EDTA, formaldehidin indirgen olarak çalıştığı pH 12-13'te bakır(II) iyonunu çözeltide tutan klasik kompleks yapıcılardan biridir. Bazı dağlama, pas sökme ve boya sökme formülasyonlarında da kullanılır.
Petrol ve gaz
Petrol sahası kimyasında EDTA tuzları; asidin fazla korozif olacağı veya çamur oluşturacağı kuyularda, akış hatlarında ve yüzey ekipmanında kalsiyum karbonat ve kalsiyum sülfat kirecini çözer. Demir kontrol maddesi ve yüksek sıcaklıktaki karbonat formasyonları için uyarım sıvısı olarak da görev yapar. Giderilmesi en zor kireçler olan baryum ve stronsiyum sülfata karşı yüksek pH'lı EDTA ve DTPA formülasyonları kullanılır.
Fotoğrafçılık, matbaa, deri ve diğer kullanımlar
Renkli fotoğraf banyolarında metalik gümüşü yeniden gümüş halojenüre çeviren ağartma maddesi ferrik amonyum EDTA'dır; bunun olağan başlangıç maddesi tetrasodyum EDTA'dır ve developer banyolarında doğrudan sekestran olarak da kullanılır. Ofset hazne suları ve kalıp temizleyicileri, kâğıttan ve sudan gelen kalsiyumu kontrol etmek için ondan yararlanır. Deri işlemede ıslatma, kireçleme ve boyama aşamalarında demir lekelerini ve sertliği kontrol altında tutar. Yüzeylerdeki radyoaktif metal kirliliğinin giderilmesinde dekontaminasyon maddesi, laboratuvar tamponlarının ve reaktiflerinin bileşeni, bazı yapıştırıcı ve lateks boyalarda stabilizatör, bazı alçı ve çimento sistemlerinde priz düzenleyici katkıdır.
Gıda ve ilaç kullanımı hakkında bir not
"Gıdada EDTA" aramaları çoğunlukla birçok ülkede gıda katkı maddesi olarak izin verilen kalsiyum disodyum EDTA (E385) ve disodyum EDTA ile ilgilidir. Bu sayfada anlatılan tetrasodyum EDTA endüstriyel ve kozmetik bir hammaddedir. Gıda tesislerinde ekipman temizliğinde kullanılır, doğrudan gıda katkısı olarak kullanılmaz. Benzer şekilde tıbbi ürünler farmakope kalitesinde edetat disodyum veya edetat kalsiyum disodyum ile formüle edilir. İhtiyacınız gıda veya ilaç kullanımı içinse bunu talep aşamasında belirtin; doğru ürün ve kalite buna göre teklif edilir.
EDTA 4Na İçeren Başlangıç Formülasyonları
Aşağıdaki kılavuz reçeteler tetrasodyum EDTA'nın tipik ürünlerde nasıl konumlandığını gösterir. Bunlar laboratuvar çalışması için örnek çerçevelerdir, bitmiş ticari formül değildir. Hammaddeler tedarikçiden tedarikçiye farklılık gösterir; bu yüzden her formülasyon üretime geçmeden önce kararlılık, performans, güvenlik ve mevzuata uygunluk açısından doğrulanmalıdır. Tüm yüzdeler, teslim edildiği haliyle hammaddenin ağırlıkça oranıdır. "EDTA 4Na sıvı" yüzde 39'luk çözeltiyi, "EDTA 4Na toz" tetrahidrat tipi katıyı ifade eder.
Formülasyon 1 - Ağır hizmet tipi sıvı çamaşır deterjanı
Su: 100'e tamamlanır
Lineer alkilbenzen sülfonik asit (LABSA, yüzde 96): 8,0
Sodyum hidroksit, yüzde 50'lik çözelti: yaklaşık 2,0 (LABSA'yı nötralize edecek kadar)
Sodyum lauret sülfat (SLES, yüzde 70): 6,0
Alkol etoksilat C12-15, 7 EO: 4,0
Propilen glikol: 2,0
Trisodyum sitrat dihidrat: 1,5
EDTA 4Na sıvı: 0,8
Koruyucu, parfüm, boya: gerektiği kadar
Son pH: 8,0 - 8,5 (sitrik asit veya sodyum hidroksitle ayarlanır)
Kısaca yapılışı: su alınır, sodyum hidroksit eklenir, ardından LABSA karıştırılarak yavaşça nötralize edilir. SLES ve noniyonik, sonra glikol, sitrat ve EDTA 4Na sıvı eklenir. pH ayarlanır, soğutulur; koruyucu, parfüm ve renk ilave edilir. Buradaki EDTA oranı ürünü stabilize eder ve eser metalleri karşılar; suyu çok sert olan pazarlar için yüzde 2-4'e çıkarılır.
Formülasyon 2 - Genel amaçlı sert yüzey temizleyici (seyreltilebilir konsantre)
Su: 100'e tamamlanır
Alkol etoksilat C9-11, 6-8 EO: 4,0
Dipropilen glikol n-bütil eter (veya bütil glikol): 3,0
EDTA 4Na sıvı: 3,0
Sodyum karbonat: 1,0
Sodyum ksilen sülfonat, yüzde 40: 2,0
Parfüm, boya, koruyucu: gerektiği kadar
Tipik pH: 10,5 - 11
Şelat yapıcı, konsantrenin her şebeke suyuyla berrak seyrelmesini ve iz ya da kireç lekesi bırakmadan kurumasını sağlar.
Formülasyon 3 - Ağır hizmet tipi alkali yağ çözücü
Su: 100'e tamamlanır
Potasyum hidroksit, yüzde 45: 6,0
Sodyum metasilikat pentahidrat: 4,0
EDTA 4Na sıvı: 6,0
Alkil poliglukozit C8-10, yüzde 60-70: 4,0
Alkol etoksilat C9-11, 6 EO: 2,0
Sodyum kümen sülfonat, yüzde 40: 4,0
Önce metasilikat suda çözülür; ardından sırasıyla hidroksit, EDTA 4Na, hidrotrop ve yüzey aktif maddeler eklenir. Silikat yumuşak metaller için korozyon önleyici görev yapar; yine de ürün alüminyum üzerinde kullanılmadan önce denenmelidir.
Formülasyon 4 - Fırçasız oto yıkama (alkali ön yıkama)
Su: 100'e tamamlanır
EDTA 4Na sıvı: 12,0
Sodyum metasilikat pentahidrat: 3,0
Sodyum hidroksit, yüzde 50: 3,0
Amfoterik yüzey aktif madde (örneğin sodyum kokoamfopropiyonat, yüzde 40): 5,0
Alkil poliglukozit, yüzde 60-70: 2,0
Sodyum ksilen sülfonat, yüzde 40: 3,0
Görece yüksek şelat oranı bilinçli bir tercihtir. Trafik filmi, yağlı kurum ile mineral tozunun elektrostatik olarak tutunmuş bir karışımıdır; filmin fırçalamadan sökülmesini sağlayan şey, içindeki kalsiyum, magnezyum ve demirin bağlanmasıdır.
Formülasyon 5 - Kostikli CIP ve şişe yıkama katkısı
Su: 100'e tamamlanır
Sodyum hidroksit, yüzde 50: 40,0
Sodyum glukonat: 4,0
EDTA 4Na sıvı: 8,0
Az köpüren noniyonik yüzey aktif madde (kostiğe dayanıklı): 0,5 - 1,0
Yıkama çözeltisinde yüzde 1-3 oranında, 60-85 °C'de kullanılır. Bu yüksek alkalilikte demir ve alüminyumu glukonat karşılar; EDTA 4Na kalsiyum kirecini söker ve oluşumunu önler. Şelat yapıcının çözünürlüğü kostik derişimi arttıkça düştüğünden, beklenen en düşük sıcaklıkta depolama kararlılığı doğrulanmalı, kristal görülürse EDTA oranı azaltılmalıdır.
Formülasyon 6 - Şampuan veya sıvı el sabunu bazı
Su: 100'e tamamlanır
Sodyum lauret sülfat (yüzde 70): 12,0
Kokamidopropil betain (yüzde 30): 5,0
Kokamid MEA veya benzeri kıvam verici amid: 1,0
Gliserin: 1,0
EDTA 4Na toz, düşük NTA'lı kalite: 0,1
Sodyum klorür: 0,5 - 1,5 (kıvam için)
Sitrik asit, yüzde 50'lik çözelti: pH 5,5 - 6,0 olana kadar
Koruyucu ve parfüm: gerektiği kadar
EDTA 4Na en başta, yüzey aktif maddelerden önce suda çözülür; böylece sudan ve sonradan eklenen her hammaddeden gelen metal iyonları partiye girer girmez yakalanır. pH, şelat yapıcı eklendikten sonra ayarlanır, çünkü pH'ı yükseltmiş olacaktır.
Formülasyon 7 - Tuvalet sabunu (stabilizatör sistemi)
Sabun noodle (örneğin 80:20 don yağı veya palm : palm çekirdeği veya hindistancevizi): 98,0 - 98,5
Parfüm: 1,0
Titanyum dioksit: 0,2 - 0,4
EDTA 4Na sıvı: 0,25 - 0,5 (yüzde 0,1 - 0,2 aktif)
Etidronik asit (HEDP), yüzde 60: 0,03 - 0,05
Su, renk: kalan
Şelat çözeltisi amalgamatörde parfüm ve renkle birlikte eklenir. EDTA ve HEDP birlikteliği, acılaşmaya ve renk bozulmasına karşı uzun yıllardır kullanılan bir stabilizatör sistemidir.
Formülasyon 8 - Pamuk için peroksit ağartma banyosu (çektirme yöntemi)
Hidrojen peroksit, yüzde 50: 4 - 8 mL/L
Sodyum hidroksit (katı üzerinden): 2 - 3 g/L
Organik veya silikat esaslı peroksit stabilizatörü: 0,5 - 2 g/L
EDTA 4Na sıvı: 0,5 - 2 g/L
Islatıcı ve yıkama maddesi: 1 - 2 g/L
Koşullar: 95 - 98 °C, 45 - 60 dakika, flotte oranı makineye göre
Demir sorunu bilinen mallar (pas lekeleri, ham pamukta yüksek demir) için önce ayrı bir asidik demineralizasyon adımı uygulamak daha doğrudur, çünkü ağartma banyosunun pH'ında EDTA demiri daha gevşek tutar.
Formülasyon 9 - Kalsiyum sülfat ve karbonat kireci için alkali kireç sökme çözeltisi
Su: 75 - 90
EDTA 4Na sıvı: 10 - 25
pH: 10 - 12 (kendiliğinden)
Koşullar: 50 - 80 °C'de sirküle edilir; dönen çözeltide kalsiyum derişimi veya serbest şelat izlenir, çözelti tükendiğinde taze çözelti eklenir
Çözelti hacmi tahmini kireç kütlesine göre planlanmalıdır: çözülen her kilogram kalsiyum karbonat için yaklaşık 9,7 kg, her kilogram susuz kalsiyum sülfat için yaklaşık 7,2 kg yüzde 39'luk sıvı tüketilir.
Formülasyon 10 - Sıvı çinko EDTA mikro besin (yaklaşık yüzde 3,9 Zn)
Su: 22,8
EDTA 4Na sıvı (yüzde 39): 60,0
Çinko sülfat heptahidrat: 17,2
Çinko sülfat, 40-50 °C'de karıştırılan şelat çözeltisine yavaşça eklenir ve çözelti tamamen berraklaşana kadar karıştırmaya devam edilir. Parti yaklaşık yüzde 3 mol fazlası şelat yapıcı içerir; bu da serbest çinko kalmamasını güvenceye alır. Tepkime:
Na4EDTA + ZnSO4 -> Na2[Zn(EDTA)] + Na2SO4
Oluşan sodyum sülfat normal sıcaklıklarda çözeltide kalır, ancak soğuk depolamada kristallenebilir. Bunun sorun olduğu yerlerde EDTA asitle çinko oksit veya daha seyreltik bir parti tercih edilir.
Formülasyon İpuçları ve Uyumluluk
Ekleme sırası. Şelat yapıcıyı erken, suya; yüzey aktif maddelerden, kıvam vericilerden, boyalardan ve parfümden önce ekleyin. Böylece sonradan giren her hammaddenin getirdiği metal iyonlarını karşılar.
Yüzey aktif maddeler. Anyonik, noniyonik ve amfoterik yüzey aktif maddelerle uyumludur. Katyonik yüzey aktif maddeler ve kuaterner amonyum dezenfektanlarıyla da yaygın ve başarılı biçimde kullanılır; sert suda biyosidal performansı artırır. Ancak yüksek derişimlerde kuaterner katyon ile EDTA anyonu arasında oluşan iyon çifti bulanıklığa yol açabilir. Bu birliktelik hedeflenen oranlarda denenmelidir.
Kıvam vericiler. Elektrolitler yüzey aktif sistemleri inceltir veya koyulaştırır; tetrasodyum EDTA da bir elektrolittir. Tuzla kıvam verilen şampuanlarda tuz eğrisini bir miktar kaydırır. Karbomer ve diğer akrilat kıvam vericiler elektrolit eklenince viskozite kaybeder; bu yüzden jellerde şelat oranı en düşük etkili dozda, yüzde 0,05 dolayında tutulmalıdır.
pH ayarı. Tamponlanmamış, nötre yakın bir formülde her yüzde 0,1 EDTA 4Na pH'ı fark edilir biçimde yükseltir. Son pH ayarını şelat yapıcı eklendikten sonra yapın.
Ağartıcı sistemler. Hidrojen peroksit, perkarbonat ve perboratla kullanıma uygundur. Hipoklorit ürünlerinde kalıcı stabilizatör olarak uygun değildir.
Enzimler. Başta bazı amilaz ve proteazlar olmak üzere kimi enzimler yapılarını korumak için kalsiyuma ihtiyaç duyar. Enzimli bir sıvı deterjanda kuvvetli şelat yapıcının büyük fazlası, enzimin depolama kararlılığını düşürebilir. Formülatörler ya EDTA oranını sınırlar ya da kalsiyumdan bağımsız enzim tiplerini seçer.
Metale bağımlı aktif maddeler. Çinko pirition, çinko oksit, bakır esaslı pigmentler ve metal kompleks boyalar kuvvetli bir şelat yapıcıdan etkilenebilir. Renk ve etkinlik kontrol edilmelidir.
Kuvvetli asitler. pH 3'ün altında, seyreltik olanlar dışındaki tüm çözeltilerden EDTA asit çöker. Asidik temizleyicilerde oranı düşük tutun veya asidik ortam için tasarlanmış bir şelat yapıcı seçin.
Ekipman malzemesi. Tank, boru ve pompalarda 304 veya 316 kalite paslanmaz çelik, polietilen, polipropilen, PVC veya cam elyaf takviyeli plastik kullanın. Alüminyum, çinko, galvanizli çelik, bakır ve pirinçten kaçının. Karbon çeliği sıvının uzun süreli depolanması için önerilmez; çözeltiye geçen demir ürünü renklendirir ve şelat yapıcıyı tüketir.
Sorun Giderme - Bize En Sık Sorulan Problemler
"Asidik temizleyicimin dibinde beyaz kristaller oluştu."
pH, serbest EDTA asidin çökeceği kadar düşüktür. EDTA oranını azaltın, pH'ı 4'ün üzerine çıkarın veya asidik ortama uygun bir şelat yapıcıya geçin.
"Sıvı EDTA 4Na kışın bulanık ve tortulu geldi."
Soğukta kristallenme olmuştur. Kabı 20-25 °C'ye getirin, karıştırın veya sirküle edin. Kristaller yabancı madde değil, ürünün kendisidir; yeniden çözündüklerinde aktif madde değişmez.
"Sekestran kullandığım halde ağartma banyosu hâlâ bozunuyor."
pH'ı ve söz konusu metali kontrol edin. pH 9-10'un üzerinde EDTA demiri zayıf tutar; çok yüksek pH'da mangan kontrolü de geriler. Çoğu zaman DTPA veya fosfonat esaslı bir stabilizatör ya da ağartma öncesi demineralizasyon adımı sorunu çözer. Dozun, şelat yapıcıyı tüketen su sertliğini de karşıladığından emin olun.
"Sekestranı artırınca boyamamın tonu değişti."
Muhtemelen metal kompleks veya bakır içeren bir boya metalini kaybediyor. EDTA dozunu düşürün veya o boya sınıfı için daha zayıf bir sekestrana geçin.
"Şampuanımın viskozitesi düştü."
Tetrasodyum EDTA bir elektrolittir ve tuzla kıvam alma eğrisini kaydırır. Tuz eğrisini, şelat yapıcı baza eklenmiş haldeyken yeniden çıkarın.
"Karbomerle yaptığım jel inceldi ve bulandı."
Polimer için elektrolit fazladır. En düşük şelat oranını kullanın, nötralizasyondan önce seyreltik çözelti halinde ekleyin veya disodyum EDTA kullanın.
"Alüminyum parçalar temizleyiciden mat ve aşınmış çıktı."
Alkali, şelatlı bir temizleyici alüminyuma saldırır. İnhibitör olarak silikat ekleyin, pH'ı düşürün, temas süresini kısaltın veya yumuşak metaller için tasarlanmış bir ürün kullanın.
"Arıtma tesisimiz artık bakırı çöktüremiyor."
Bakır şelatlanmıştır. Şelat içeren akımı ayırın ve hidroksit çöktürmesinden önce kompleks kırıcı bir yöntemle arıtın.
"İki tedarikçiden biri yüzde 99, diğeri yüzde 87 teklif ediyor. Hangisi daha güçlü?"
Belki ikincisi. Aktif madde bazını sorun ve spesifikasyon bölümünde anlatıldığı gibi şelasyon değerlerini karşılaştırın.
EDTA 4Na Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
EDTA 4Na ne işe yarar, nerelerde kullanılır?
Çözünmüş metal iyonlarının sorun çıkardığı her yerde kullanılır: deterjan ve temizleyicilerde su yumuşatıcı ve yapıcı, tekstil ve kâğıt hamurunda peroksit ağartma stabilizatörü, sabun ve kozmetiklerde koruyucu güçlendirici ve acılaşma önleyici, kazanlarda ve gıda tesisi ekipmanında kireç sökücü, şelatlı mikro besin gübrelerinin hammaddesi, polimerizasyon, kaplama ve petrol sahası kimyasında metal iyonu kontrol maddesi olarak.
EDTA 4Na'nın CAS numarası nedir?
Susuz madde için 64-02-8; resmi belgelerde kullanılan numara budur. Tetrahidratın ek numarası 13235-36-4, dihidratınki 10378-23-1'dir.
Tetrasodyum EDTA'nın EINECS numarası nedir?
200-573-9.
Kimyasal formülü ve molekül ağırlığı nedir?
Susuz tuz için C10H12N2Na4O8, 380,17 g/mol. Ticari tozların çoğunun karşılık geldiği tetrahidrat C10H12N2Na4O8 . 4H2O'dur; mol kütlesi 452,23 g/mol'dür.
EDTA 4Na ile tetrasodyum EDTA aynı şey mi?
Evet. EDTA 4Na, EDTA Na4, Na4EDTA, tetrasodyum edetat ve etilendiamin tetraasetik asit tetrasodyum tuzu aynı bileşiğin adlarıdır.
EDTA 2Na ile EDTA 4Na arasındaki fark nedir?
Sodyum atomu sayısı ve bunun sonucu olarak pH ile çözünürlük. EDTA 2Na (disodyum EDTA) pH'ı 4-5 dolayında hafif asidik bir çözelti verir ve yaklaşık 100 g/L çözünür. EDTA 4Na pH'ı 11 dolayında alkali bir çözelti verir ve birkaç kat daha iyi çözünür. Aynı son pH'da ve aynı mol dozunda ikisi de aynı şekilde şelatlar.
EDTA 2Na yerine EDTA 4Na kullanabilir miyim?
Çoğu formülasyonda evet; iki düzeltme yapmanız yeterlidir. Her gram disodyum EDTA dihidrat için yaklaşık 1,2 g tetrahidrat tipi EDTA 4Na toz kullanın ve pH'ı az miktarda asitle yeniden ayarlayın. Farmakope, gıda veya analitik uygulamalarda ise belirtilen tuz değiştirilmemelidir.
Tetrasodyum EDTA'nın pH değeri kaçtır?
Yüzde 1'lik sulu çözeltisinin pH değeri yaklaşık 10,5-11,5'tir. Yüzde 39'luk sıvı teslim edildiği haliyle pH 11-12 dolayındadır.
EDTA 4Na suda ne kadar çözünür?
Çok iyi çözünür. Kararlı ticari çözeltiler oda sıcaklığında ağırlıkça yüzde 39-40 içerir. Alkollerde ve diğer organik çözücülerde pratik olarak çözünmez.
Tozdan çözelti nasıl hazırlanır?
Tozu karıştırılan suya azar azar ekleyin; suyu tozun üzerine dökmeyin. Ticari sıvıya eşdeğer bir çözelti için yaklaşık 470 g tetrahidrat tipi tozu 530 g suda çözerek 1 kg çözelti elde edersiniz. Ilık su çözünmeyi hızlandırır.
Su sertliğinin bir derecesi için ne kadar EDTA 4Na gerekir?
Alman sertlik derecesi başına (17,85 mg/L CaCO3) yaklaşık 68 mg/L saf susuz Na4EDTA gerekir; bu da yaklaşık 81 mg/L toza veya yaklaşık 174 mg/L yüzde 39'luk sıvıya karşılık gelir.
"Şelasyon değeri" ne demektir?
Ürünün bir gramının çözeltide tutabildiği kalsiyum karbonat kütlesidir (miligram olarak). Saf susuz Na4EDTA için teorik değer 263, tetrahidrat için 221, yüzde 39'luk çözelti için yaklaşık 102-103'tür.
Tetrasodyum EDTA şampuanda, sabunda ve cilt bakım ürünlerinde zararlı mı?
Kozmetikte kullanılan düşük oranlarda (normalde yüzde 0,05-0,2) CIR uzman paneli tarafından incelenmiş ve kullanıldığı şekliyle güvenli bulunmuştur. Hammadde etiketindeki zararlılık ifadeleri konsantre maddeye, özellikle seyreltilmemiş toz veya sıvının elleçlenmesi sırasında gözler için oluşan riske ilişkindir.
EDTA 4Na bir koruyucu mudur?
Tek başına değildir. Kullanım oranlarında güvenilir bir biyosidal etkisi yoktur. Ancak Gram negatif bakterilerin dış zarını zayıflatır ve mikroorganizmaları ihtiyaç duydukları metal iyonlarından yoksun bırakır; böylece koruyucuların daha iyi çalışmasını sağlar. Formülatörler ona koruyucu güçlendirici der.
Tetrasodyum EDTA doğal mı, sentetik mi?
Sentetiktir. Etilendiamin, formaldehit ve bir siyanür kaynağından, ardından alkali hidrolizle üretilir. Siyanür tepkimede tüketilir; kalıntı sınırları üreticinin kalite kontrolünün parçasıdır.
Tetrasodyum EDTA formaldehit içerir mi?
Formaldehit sentezde kullanılan bir hammaddedir ve tepkimede tüketilir. Bitmiş üründe ancak eser miktarda bulunabilir; hassas uygulamalar için spesifikasyon sınırı talep edilebilir.
EDTA 4Na biyolojik olarak parçalanır mı?
Standart tarama testlerinde kolay biyolojik parçalanır değildir. Uygun koşullarda uyum sağlamış mikroorganizmalarca parçalanabilir ve demir kompleksi yüzey sularında güneş ışığıyla bozunur; yine de GLDA, MGDA veya sitrata kıyasla kalıcı kabul edilmelidir.
EDTA pas söker mi?
Demir oksitleri çözer; en verimli olduğu koşul, ferrik kompleksin en kararlı olduğu hafif asidik-nötr pH ve ısıdır. EDTA 4Na'nın doğal yüksek pH'ında pasa etkisi yavaştır. Pas sökme formülasyonlarında bu yüzden pH aşağı çekilir veya disodyum ya da amonyum tuzları kullanılır.
Kireç çözer mi?
Evet. Kalsiyum karbonat, alkali EDTA 4Na çözeltisinde gaz çıkışı ve asit korozyonu olmadan çözünür; hassas ekipmanın kireçten arındırılmasında kullanılmasının nedeni budur. Asitten yavaştır, bu yüzden ısı ve sirkülasyon yararlıdır.
EDTA 4Na çamaşır suyuyla veya ağartıcıyla karıştırılabilir mi?
Oksijenli ağartıcılarla (hidrojen peroksit, perkarbonat, perborat) evet; üstelik onları stabilize eder. Klorlu ağartıcıda (sodyum hipoklorit) yavaş yavaş okside olur ve uzun vadeli katkı olarak uygun değildir.
Kostik sodayla uyumlu mu?
Kimyasal olarak tamamen uyumludur. Fiziksel olarak, yüksek sodyum hidroksit derişimlerinde çözünürlüğü azalır; yüksek kostikli konsantreler için depolama testi gerekir.
EDTA 4Na sert sudaki köpürme sorununu çözer mi?
Sabun ve anyonik yüzey aktif maddelerin sert suda köpürmemesinin nedeni kalsiyum ve magnezyumla çökmeleridir. EDTA 4Na bu iyonları bağladığı için köpük ve temizleme gücü geri gelir. Gereken miktar, yukarıdaki dozaj hesabıyla suyun sertliğinden bulunur.
Toz mu, sıvı mı almalıyım?
Otomatik dozajlı ve yüksek tüketimli sıvı üretim hatları için sıvı; kuru karışımlar, küçük partiler, uzun nakliye mesafeleri ve don riski olan depolar için toz daha uygundur. Maliyeti her zaman yüzde 100 aktif madde veya şelasyon değeri üzerinden karşılaştırın.
EDTA 4Na havuz ve içme suyunda kullanılır mı?
Bu sayfada anlatılan teknik ve kozmetik kaliteler endüstriyel proses suları, temizlik ve formülasyon içindir. İçme suyu arıtımı ve insan tüketimine yönelik uygulamalar ayrı mevzuata ve onaylı ürünlere tabidir; böyle bir ihtiyacınız varsa talebinizde açıkça belirtin.
Raf ömrü ne kadardır?
Doğru depolamada, kapalı orijinal ambalajında katı için en az iki yıl, sıvı için tipik olarak bir ila iki yıldır. Molekülün kendisi bu koşullarda bozunmaz.
Tetrasodyum EDTA'nın GTİP (HS) kodu nedir?
Genellikle 2922.49 pozisyonunda (amino asitler ve tuzları) sınıflandırılır. Tam ulusal tarife kodunu gümrük müşavirinizle teyit edin.
Ataman Kimya hangi belgeleri sağlar?
Standart olarak teknik bilgi föyü (TDS), güvenlik bilgi formu (SDS) ve her parti için analiz sertifikası (COA). Müşterinin onay prosedürünün gerektirdiği diğer beyanlar taleple birlikte istenebilir.
Asgari sipariş miktarı ve EDTA 4Na fiyatı nedir?
İkisi de kaliteye, ambalaja, varış yerine ve hammadde piyasa koşullarına bağlıdır; fiyatlar zamanla değişir. Tek güvenilir cevap güncel bir tekliftir. Aşağıdaki iletişim bölümüne bakınız.
Kısa Sözlük
Şelat yapıcı (şelatlama ajanı): bir metal iyonunu iki veya daha fazla atom üzerinden bağlayarak halka yapısı oluşturan molekül.
Sekestran: metal iyonlarını çözeltide ve etkisiz halde tutmak için kullanılan şelat yapıcı; ticari kullanımda iki terim birbirinin yerine geçer.
Hekzadentat (altı dişli): EDTA'da olduğu gibi altı verici atom üzerinden bağlanan.
Kararlılık sabiti (log K): bir şelat yapıcının belirli bir metali ne kadar güçlü bağladığının ölçüsü.
Şelasyon değeri: ürünün gramı başına bağlanan CaCO3 miktarı (mg).
Toplam sertlik: sudaki kalsiyum ve magnezyumun toplamı; genellikle mg/L CaCO3 veya sertlik derecesi olarak ifade edilir.
NTA: nitrilotriasetik asit; EDTA üretim yollarından birinin yan ürünü.
Yapıcı (builder): yüzey aktif maddelerin çalışabilmesi için sertlik iyonlarını uzaklaştıran veya etkisizleştiren deterjan bileşeni.
TDS, SDS, COA: teknik bilgi föyü, güvenlik bilgi formu, analiz sertifikası.
EDTA 4Na Tedariki - Ataman Kimya
Ataman Kimya tetrasodyum EDTA'yı toz, kristal ve yüzde 39-40 sıvı olarak, teknik ve düşük NTA'lı kalitelerde; deterjan ve temizlik ürünü üreticilerine, kişisel bakım üreticilerine, tekstil işletmelerine, kâğıt fabrikalarına, gübre formülatörlerine, su şartlandırma firmalarına ve kimya sanayisine tedarik eder.
EDTA 4Na için teklif, numune, TDS, SDS veya örnek COA talep etmek üzere www.atamankimya.com adresindeki talep formu veya iletişim bilgileri üzerinden Ataman Kimya satış ekibine ulaşabilirsiniz. İlk seferde eksiksiz bir teklif verebilmemiz için lütfen ürün adını (EDTA 4Na, tetrasodyum EDTA, CAS 64-02-8), formu, miktarı ve varış yerini belirtin.
Teknik not
Bu sayfadaki veriler, yerleşik kimya literatüründen ve sektör uygulamalarından derlenen tipik değerlerdir ve yol gösterme amacıyla iyi niyetle sunulmuştur. Spesifikasyon niteliği taşımaz. Bir teslimat için bağlayıcı değerler, Ataman Kimya teknik bilgi föyünde ve ilgili partinin analiz sertifikasında belirtilen değerlerdir. Ürünün ve her formülasyonun kendi prosesine uygunluğunu ve kendi pazarında geçerli mevzuata uyumunu doğrulamak kullanıcının sorumluluğundadır.
